Statuten van het Genootschap der Apostelen

In den naem ons Heeren. Amen

Int Iaer ons Heeren alsmen schreeff duijsent ses hondert een en dertich den twelfsten martij is alhier binnen deser vrijheyt van Hougaerde der collegialer Kerk Sancti Gorgonij ter eere Godts, ende tot stichtinghe van meerdere devotie gheordineert ende inghestelt, met consent der Eerweerdighe Capitulaer Heere Canonicke, ende Mijn Heer Pastoer, Mijn Heer Lambert de Pas als meyer deser vrijheydt Hougaerde, ende met der Heeren Schepenen der vrijheydtvoorschrevengheratificeert, ende voor goet gehouden alsulcke onse broederschap ter memorie van de twelff Apostelen Christi, alsoo inghestelt, om van jaer tot jaer op elcken Palmsondach inde Processie devotelijck ende eerlijck onderhouden te worden, ghelijck dat in vueghe, maniere ende forme hier int cort volghende ghedeclareert wordt; waer uet een ieder der Apostelen nu ten teyde ende toecomende teyden hun draghen ende reguleeren sal.

Ten eersten is onder ons ghebroeders gheordineert, dat een ieder der Apostolen hem teghen iederen Palmsondach sal stellen in staet van gratien, als met een oprechte berouw ende leetwesen sijne sonden biechtende, gebieght wesende sal ontfanghen onder de Hoochmisse aen die hooghe authaer het alderheylichste Sacrament des authaers, ende ten offer gaen op tijt ende stondt daer toe gheordineert.

Ten tweeden is het die maniere, ende gheordineert alsmen op desen dach voerschreven de Passie begint te singhen, dat sij Apostolen alsdan uuter kercken gaen, ende de selve gesonghen zijnde sullen zij wederom in coemen, midts gaende een ieder op zijne ghestelde plaetsche. Ende sij sijn dan ghehouden bervoets te gaen, ten waer datter iemandt deur ouderdom offt weeckheidt der voeten verexcuseert waere. Daerenboven sullen zij gheschiktelijck ende devotelijck gaen, om die Processie te vereeren, ghecleedt wesende Apostolische wijse, daer bij hebbende een ieder zijne wapenen daer toe gheordineert ende ten lesten vergheselschapt wesende met haeren Mombaer Vader van hen vercosen ende ghedeputeert.

Ten 3^de Den dienst Godts, te weten de Misse inde kercke ghedaen zijnde, sullen zij Apostolen wederom gheschicktelijck twee ende twee gaen met hunne Apostolische habijten, naer het huys daer den noenmaeltijt van eene der Apostolen bereydt sal zijn, compareeren ende aldaer ter goeder wijse hen onberispelijck recreeren, sonder eenighe ongheschichticheidt offt excessus te doen, genietende van de portie van Godt den heere verleent.

Ten 4den. Is aen ieder der Apostolen op den tijt van twelff jaeren de Apostolen op Palmsondach den maeltijt te gheven, midts voldoende met alsulcke gerichten offt spijsen alhier ghementionneert, te weten: dat zij seventhien offt achtien micken sullen doen backen, ende doen ghereet maecken drij schoetelen aberdaens, drij schoetelen bocxharinghen, drij schoetelen gheweickde haringhen, ende drij schoetelen boonen, ende voorts eenghe pottagerij t’sij van erwten, offt coolen, ende daer nae boter ende kees. Ende voorts niet meer ghelijck dat eerstmael int beghinsel van dese broederschap onder malcanderen verdraghen is gheweest, midts dat een ider der Apostolen sijn part offt deel van het bier datter op den maeltijt ghedroncken wordt sal betalen, den maeltijt ghedaen zijnde sullen zij ghelijcker handt voor de zielen der afflijvighen bidden eenen Pater noster ende Ave Maria.

Ten vijffden. Offter iemand op Palmsondach cranck waere, offt buitens dorps met eenighe singuliere affairen becommert wesende dat hij noch in Processie noch op den maeltijt en coste ghecompareeren, sal den selven gehouden zijn, iemanden in tijts in zijn plaetsche te stellen.

Ten sesden. Is gheordineert alster iemandt van de Apostolen sal coemen te sterven, dat zij alsdan verobligeert zijn voor den afflijvige te bidden, als dat sij ghelijcker handt, moeten eens laeten een Misse doen singhen, ende zijn altesamen ghehouden de misse coemen te hooren ende ten offer gaende naer costume. Ende den afflijvinghen is ghehouden hen den maeltijt te gheven provens wijs, midts een ieder betaelende het bier datter ghedroncken worde.

Ten 7den. Alster nu iemandt ghestorven is, sullen zij t’samender handt met consent der tutelaer heeren wederom binnens jaers uut de Sollicitanten die hen tot sulcks presenteren eenen anderen kiesen, wesende van eerlijcken naem, faem ende conversatie, ende inde Kiesinghe sullen zij t’samen compareren, ghevende alsdan een ieder daer toe zijne voose.

Ten 8ten. Alster voordaen iets te coepen, offt te vernieuwen is tot behoeff des cieraetsels der Apostolen, als sijn hunne Umbraculen opt hooft, ende wapenen, cleederen, ende andersins, sal een ieder ghehouden zijn sijn deel naevenant soo veel als dat beloopen sal te deboursseren.

Ten neghensten. Offter iemandt onder de Apostolen bevonden waer die hem misbruickte in eenighe schandeloose ende onbehoorlijcke feyten, berispens ende straffens weerdich, sullen zij gebroeders de selffste moghen vermaenen ende calengieren naer des feits bedrach. Ende en beeteren zij haer niet, eens ende tweemael vermaent sijnde sullen de gebroeders die zelven moghen reformeren ende uut de ghetal werpen, als eenen anderen van eerlijcker conversatien daer toe bequaem kiesen.

Ten Thiensten is onder malcanderen verdraghen als dat zij alle jaer opt t Scheiden der Apostolendach sullen ontrent te thien uren een Solemneele Misse doen Singhen die welcke hunnen gheestelijcke Vader als Pastoor deser broederschap sal celebreren. Ende alsdan sal een ieder te offer gaen, ider offerende eenen silveren penninck, ghelijck dat int beghinsel deser institutien geconcludeert is voorts daechs te vooren opt Scheiden der Apostolen avondt sullen zij deur hunen knaep eens de groote clocke doen luide, wederom op den dach voor de misse eens ende naer den noen, den maeltijt ghedaen zijnde eens.

Ten elffsten den maeltijt die op desen dach bereidt sal woorden (sic) zullen zij Apostolen den selfsten eerlijck besorghen, het zij in visch offt vleesch naer ghelegentheidt des tijts, ergens in een huis daert hunnen Mombaer Vader believen sal. Des sullen zij den cost, het bier ende voorts al datter toebehooren sal, gelijcker handt betaelen naer bedrach der Sommen totael een ieder zijn part offt deel. Ende t’selfste contribuerende aen hunnen Mombaer Vader als boven.

Ten 12en. Offter alsdan iemand op deser dach voerschreven belet waere, dat hij noch inde kercke noch ten maeltijt ghecomen en coste, sal nochtans evenwel verobligeert zijn sijnen offer penninck te zeiden. Ende soo wel zijn part vande verteerde costen des maeltijts ghedaen betaelen, als een ander offt hij compareert offt niet.

Ten 13en. Indien datter dan eenighe faute van betaelinghe gheschiet is den knaep altijd verobligeert de selfste schulden op te maenen ghevende aen den Mombaer Vader als boven ghementioneert.

Ten 14en. Is aen ieder der nieuwe gecosen Apostolen verobligeert hem te laeten intituleren offt inschrijven inde broederschap van Onse Lieve Vrouwe, indien hij niet ingehschreven en is, alhier binnen Hougaerden den twintichsten meert 1633 wederom van nieuws aff inghestelt ende gheobserveert.